سوپاس ڕۆژئاوا
زكری مووسا
هەر لە دەستپێكی شەڕی نێوان ئەمەریكا و ئیسراییل لە لایەك و ئێران لە لایەكەی تر، هەرێمی كوردستان بووەتە ئامانجی هێرشە ناڕەواكانی گرووپە میلیشیاكانی ناو عێراق، هێرشەكان ناڕەوا و بێ پاساون و شەڕفرۆشتنی ئاشكرا و جاڕدانی دوژمنایەتییەكی نەتەوەیی و تاییفین. سەرەتا هێرشەكان بە بیانووی بوونی هێزی ئەمەریكی لە هەرێمی كوردستان و بۆسەر بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكا بوون بەڵام ئێستا لە كردەدا شێوەی هەڕەمەكی وەرگرتووە و هەموو ژێرخان و گەڕەك و خانوو و شەقام و هاووڵاتییەكی هەرێمی كوردستان دەكەنە نیشان. ئەمە هەوڵێكی زۆر ڕوونی میلیشیاكانە بۆ تێوەگلاندنی خەڵكی كوردستان لە شەڕێكدا كە هیچ پەیوەندی بە كوردستان و تەنانەت عێراقیشەوە نیە.
لە بێدەنگی و بێ هەڵوێستیی حكوومەتی عێراقی لە بەرانبەر ئەو زوڵمە ناڕەوایەدا، دانبەخۆداگرتنی هەرێمی كوردستان و هەوڵدان بۆ ئەوەی كوردستان نەبێتە بەشێك لەو ئاڵۆزی و گرژییانە جێگەی دەستخۆشییە. ئارامی و سەقامگیریی كوردستان بە هەر نرخێك بێت دەبێ بپارێزرێت، ئەمە ستراتیژ و سیاسەتە دروستەكەیە.
هاوتەریب لەگەڵ ئەو تاریكی و هەڕەشانەی ڕۆژانەی دژی هەرێم، دیمەنێكی ڕووناكیش هەیە، لە بەشێكی تری كوردستان جۆش و خرۆشێكی ڕەسەن و خۆماڵیی كورد بۆ پاڵپشتیكردنی هەرێمی كوردستان لەئارادایە. لە كۆڵان و شەقام و گەڕەك و ناو ماڵی كوردان لە قامیشلۆ و عەفرین و دێركێ و عامودێ و و كۆبانێ و حەسەكێ و شار و شارۆچكە و گوندەكانی تری ڕۆژئاوای كوردستان، لەناو دڵی ئافرەت و پیاو و پیر و گەنج و منداڵ هاوسۆزییەكی ڕەسەن هەیە بۆ پاڵپشتیكردنی هەرێمی كوردستان. لەوێ ئەوان بە شێوەیەكی بەرچاو و ڕۆژانە دەچنە سەر شەقامەكان و دەنگی پشتیوانیی خۆیان بۆ هەرێمی كوردستان و سەرۆك بارزانی بەرز دەكەن. چەند مانگ بەر لە ئێستا خوشك و برایانیان لە هەرێمی كوردستان و ئەوروپا بۆ پاڵپشتیكردنی ڕۆژئاوا هاتنە سەر شەقام و ئێستاش ئەوان بۆ پشتیوانیكردنی خوشك و برایانیان لە هەرێمی كوردستان دێنە سەر شەقام و دەنگی پشتیوانیانی و هاوسۆزیان هەڵدەبڕن. ئەمە نیشانەی زیندوویەتیی ڕۆحی كوردایەتیە و هاودەنگیی نەتەوەییە. تێكڕای ڕووداوەكان، هەموو هێزەكان و ئەو كڵێشە شەڕانگێزانەی لە ناوچەكەماندا هەیە نەیانتوانیوە كار لەسەر ئەوە بكەن كورد لە ئامانج و ئاواتەكانیان دابڕێنن. سنوورە سیاسییە سەپێندراوەكان دوای سەدەیەك نەیاتوانیوە هەستی نەتەوەیەك خامۆش بكەن كە ئاشتی و پێكەوەژیان و دادپەروەریی دەوێت.
لێرەدا پێویستە تاك تاكی ئێمە پێزانین و سوپاسمان بۆ كوردانی ڕۆژئاوا هەبێت؛ بۆ ئازایەتییان، بۆ هەڵوێستیان، و بۆ ئەوەی سەرباری ئەو دۆخە سەختەی كە تێیدا دەژیین بەڵام چركە بە چركە دڵیان بۆ هەرێمی كوردستان لێ دەدات. ئەم یەكدەنگی و یەكگرتووییە هێزی سەرەكیی گەلی كوردە لە هەموو پارچەكان و بە دڵنییاییەوە كاریگەریی لەسەر ڕەوتی ڕووداوەكان و مانەوەی دۆزی گەلی كوردستان بەجێ دەهێڵێت. داهاتوو تژییە لە ڕووداوی گەورە و كرانەوە و ڕووناكی، بۆیە پێویستە ئەو ڕۆحە هاوبەشەی گەلی كوردستان هەبێت و بەهێزتر بێت.
بژی دەنگی دلێری ڕۆژئاوا و بژی یەكگرتوویی گەلی كوردستان